"Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu"
Là đề tài khoa học do nhà văn Phan Trung Nghĩa làm chủ nhiệm và nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận cùng thực hiện, được Hội đồng khoa học Sở KH&CN tỉnh Bạc Liêu tổ chức bảo vệ đề tài vào ngày 18.10.2007 vừa qua.
Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu” là một bộ phận quan trọng trong việc hình thành vùng đất Bạc Liêu mà nhà văn Phan Trung Nghĩa và nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận đã đặt ra, trên cơ sở phân tích, nhận định, đánh giá một cách đúng đắn sẽ đem lại hữu ích trong việc góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa Nam bộ nói chung và Bạc Liêu nói riêng. “Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu” là một đề tài lớn mà từ trước tới nay chưa có một công trình nghiên cứu nào thể hiện một cách đầy đủ.

Bạc Liêu ngày nay

Lối kiến trúc Pháp cổ trên quê hương Bạc Liêu
Nội dung đề tài “Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu” nêu lên 7 yếu tố cơ bản trong quá trình khẩn hoang, bao gồm: Công khai phá của người Kinh; Lệnh di dân lập ấp và khai khẩn đất hoang Nam bộ của các vua chúa Triều Nguyễn; Người Minh Hương vào Nam bộ; Mạc Cửu tình nguyện sáp nhập lãnh thổ vào Nam bộ năm 1708; Mạc Thiên Tích khai hoang lập ấp ở Bạc Liêu và các vùng biên trấn Hà Tiên; Phan Thanh Giản với vùng đất Bạc Liêu; Công bồi đắp của thiên nhiên; Quá trình Việt hóa.
Trong phần kết luận đề tài đã nêu: “... Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu không thể tách rời lịch sử hình thành vùng đất Nam bộ, tuy nhiên trong cái chung có những cái riêng, cái đặc trưng của nó... Bạc Liêu có một văn hóa cộng cư, ngoài sự hiện diện của người Kinh, người Khmer, Bạc Liêu còn có mặt người Hoa (Triều Châu) với công khai phá đất trong những ngày đầu của họ còn rất rõ nét, như Giồng Nhãn và nhiều nơi khác trong tỉnh. Một chi tiết quan trọng đó là chính sách đúng đắn của triều Nguyễn đối với lưu dân trong buổi đầu khai phá đất và sự đoàn kết gắn bó của ba dân tộc Kinh - Khmer - Hoa từng kề vai sát cánh xây dựng vùng đất Bạc Liêu...”.
Một số ý kiến cho rằng nội dung đề tài đã trình bày khá kỹ về cái chung của Nam bộ, còn về Bạc Liêu còn khiêm tốn, nặng về yếu tố dân tộc, văn hóa và chính sách, nhưng nhẹ về sản xuất, do tư liệu bằng văn bản thời sơ khai của Bạc Liêu còn rất ít, cần phải thu thập nghiên cứu từ điền dã. “Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu” chưa đi sâu về sản xuất (đối tượng sản xuất và phương thức sản xuất, quan hệ sản xuất...), mặt khác chưa hệ thống hóa những bài học kinh nghiệm cần thiết trong việc đoàn kết các dân tộc, sự ưu đãi, khắc nghiệt của thiên nhiên và ảnh hưởng của thiên nhiên đối với tính cách con người Bạc Liêu...
Cánh đồng ở huyện Phước Long - Bạc Liêu
Nhà công tử Bạc Liêu
Được biết Nhà báo – nhà văn Phan Trung Nghĩa đã có rất nhiều bài báo, truyện ngắn viết về vùng đất Nam bộ nói chung và Bạc Liêu nói riêng, như Công tử Bạc Liêu – sự thật và giai thoại, Đạo gác cu... và “Lịch sử khẩn hoang vùng đất Bạc Liêu” là một đề tài lớn, mong rằng qua những lời phản biện của Hội đồng khoa học cũng như ý kiến góp ý của các đồng nghiệp, sẽ giúp cho nhà văn Phan Trung Nghĩa và nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận hoàn thiện đề tài, góp phần làm phong phú thêm kho tàng lịch sử văn hóa về một vùng đất với nhiều giai thoại - vùng đất Bạc Liêu.
P.V
Ảnh: Anh Duy http://baoanhdatmui.vn/vcms/html/news_detail.php?nid=5310
Người đưa tin @ 18:36 24/07/2014
Số lượt xem: 935
- Đình Tân Long: Nơi lưu giữ dấu ấn một thời khẩn hoang, lập ấp (23/07/14)
- Tưng bừng lễ hội Kỳ yên (23/07/14)
- Liên kết hợp tác phát triển du lịch vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL và Bạc Liêu: Cần tạo sản phẩm đặc trưng chung (18/06/14)
- Xây dựng TP. Bạc Liêu trở thành điểm đến hấp dẫn của cả nước (05/05/14)
- Khánh thành Trung tâm Hội chợ Triển lãm tỉnh và Khai mạc Hội chợ Thương mại – Du lịch Nam bộ (27/04/14)








Giở lại trang sử Cách mạng tháng Tám ở Bạc Liêu
Cập nhật ngày: 18/08/2014 17:08:27
Trang sử Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Bạc Liêu là dấu ấn hào hùng, hừng hực khí thế cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng sau những tháng ngày lầm than dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Sau 69 năm, những trang sử ấy vẫn còn sáng ngời và đầy tính nhân văn…
Đoàn viên, thanh niên tìm hiểu về ý nghĩa lịch sử nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh (ấp Rạch Rắn, xã Long Điền, huyện Đông Hải). Ảnh: Tiểu Ngân
Những ngày mùa thu cách mạng
Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu tập 1 (giai đoạn 1927 - 1945) ghi lại không khí của mùa thu lịch sử gần 70 năm trước “đến thời điểm 19/8/1945, bọn ngụy quân ngụy quyền tại Bạc Liêu đang lung lay tận gốc, nhiều công chức bỏ nhiệm sở, một số tìm đến thanh minh với cách mạng. Tất cả các tầng lớp nhân dân, kể cả nhân sĩ trí thức, tư sản, tôn giáo… đều có sự nô nức chờ mong có sự lãnh đạo để xuống đường lật đổ ngụy quyền bù nhìn tay sai”. Sự có mặt của Đảng thông qua Tỉnh ủy lâm thời Bạc Liêu đứng ra thành lập Mặt trận Việt Minh tỉnh đã tập hợp được đông đảo nhân sĩ, trí thức như ông Cao Triều Phát, luật sư Trương Tấn Phát, bác sĩ Nguyễn Tú Vinh, nhân sĩ Phan Kim Cân…
Cũng theo lịch sử Đảng bộ tỉnh, hòa cùng khí thế cách mạng cả nước, từ ngày 20/8, hàng ngàn người dân từ nông thôn kéo vào nhập cùng các tầng lớp nhân dân trong thị xã, trương cờ đỏ sao vàng, băng, khẩu hiệu… vây kín dinh Tỉnh trưởng đòi giao chính quyền cho cách mạng. Sau nhiều lần Tỉnh trưởng viện cớ trì hoãn, sáng 23/8/1945, Tỉnh ủy huy động toàn bộ lực lượng gồm các tổ chức cứu quốc, nhân sĩ trí thức, cơ sở công chức, lực lượng thanh niên tiền phong và binh sĩ trong đại đội lính Cộng hòa vệ binh… cùng quần chúng nhân dân vây kín vòng trong vòng ngoài của tòa hành chính buộc địch phải khuất phục. Trước khí thế sôi sục đó, Tỉnh trưởng buộc phải đầu hàng và công bố chính quyền tỉnh Bạc Liêu thuộc về cách mạng, thuộc về nhân dân. Sau 15 năm, kể từ khi có chi bộ Đảng đầu tiên, Đảng bộ Bạc Liêu đã lãnh đạo nhân dân giành chính quyền mà không đổ máu, làm nên lịch sử hai lần giành chính quyền mà không đổ máu đầy tính nhân văn của quân, dân tỉnh Bạc Liêu mà hiếm nơi nào có được.
Tìm lại dấu tích lịch sử
Gần 70 năm trôi qua, dấu tích của những ngày Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Bạc Liêu chỉ còn trên những trang sử địa phương. Ngoại trừ điểm treo cờ Đảng đầu tiên vào đêm 30, rạng sáng 1/5/1930 ở nội ô thành Bạc Liêu đã được xây bia kỷ niệm (trước siêu thị Vinatex hiện nay), những di tích lịch sử liên quan đến thời điểm lúc bấy giờ đang đứng trước nguy cơ bị lãng quên đối với thế hệ trẻ. Sân vận động nơi nhân dân tập hợp dự mít-tinh chào mừng cách mạng thành công, chào mừng Mặt trận Việt Minh (theo tư liệu lịch sử ghi lại lúc bấy giờ ở ngang Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu hiện nay) đã không còn dấu tích. Nhà Carère, trụ sở Mặt trận Việt Minh và Tỉnh ủy lâm thời Bạc Liêu, nằm trên đường 30/4, đối diện cổng trường Tiểu học Phùng Ngọc Liêm đã phủ rêu phong và ngày càng xuống cấp. Tòa hành chính, nơi nhân dân tập hợp biểu tình giành chính quyền nằm khép mình giữa dãy phố đông đúc trên đường Trần Phú. Trong khi đó, ít người biết rằng chùa Long Phước (phường 5, TP. Bạc Liêu) là điểm sản xuất vũ khí thô sơ sau ngày giành chính quyền ở Bạc Liêu (từ tháng 9/1945 - tháng 1/1946).
Lịch sử là câu chuyện của hôm qua được kể ở hôm nay và tương lai. Những trang sử Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở tỉnh Bạc Liêu cần phải được kể lại và truyền giữ cho các thế hệ tiếp nối với sự minh chứng của những di tích lịch sử đang còn tồn tại, chứ không chỉ là những câu chuyện “chay” trong sách vở. Đó cũng là cách giữ cho thế hệ trẻ ngọn lửa cháy rực lòng yêu nước, yêu quê hương!
Thanh Lâm